Bank Mleka Kobiecego

Czym jest bank mleka kobiecego?

Bank mleka kobiecego to profesjonalnie przygotowane i funkcjonujące miejsce, w którym przyjmowane jest i przechowywane mleko kobiece uzyskane od zdrowych kobiet w okresie laktacji. Po przeprowadzeniu odpowiednich badań i procedur służy ono w bezpieczny sposób potrzebującym dzieciom, które z różnych przyczyn nie mogą być karmione mlekiem swojej biologicznej mamy.

Współczesne banki mleka to nowoczesne, wysokospecjalistyczne laboratoria, gdzie każda porcja pokarmu ofiarowana przez honorowe dawczynie mleka poddawana jest ścisłej kontroli, której celem jest precyzyjna weryfikacja i pozytywna kwalifikacja. Mleko kobiece jest badane pod względem mikrobiologicznym oraz chemicznym zawartych w nim składników, precyzyjnie oznakowane, poddawane procesowi pasteryzacji, a następnie przechowywane w standaryzowanych warunkach chłodniczych. Wszystkie procedury podlegają rygorystycznej kontroli tak, by przekazywane potrzebującym dzieciom mleko było w pełni bezpieczne.

Banki mleka kobiecego (BMK) działają na zasadzie wolontariatu, a matki które zostają dawczyniami swojego pokarmu, nie otrzymują rekompensaty finansowej za ofiarowane i przekazane porcje mleka.

Placówki banków mleka kobiecego powinny być nieodłącznym elementem systemu opieki medycznej nad matką i dzieckiem, szczególnie w populacji pacjentów oddziałów wcześniaczych i neonatologicznych, wymagających długotrwałego leczenia. Większość potrzebujących dzieci stanowią właśnie wcześniaki i chore noworodki, których karmienie naturalne (piersią) przez biologiczną matkę jest z różnych powodów, trwale bądź przejściowo, niemożliwe lub utrudnione.

Banki mleka kobiecego funkcjonują w Europie od ponad 100 lat. Obowiązujący w Polsce model żywienia noworodków nie uwzględniał dotychczas możliwości podawania dzieciom mleka kobiecego od dawczyń, a podstawową barierę stanowił brak placówek zapewniających nadzór nad bezpieczeństwem pozyskiwania, magazynowania oraz udostępniania zweryfikowanego mleka potrzebującym pacjentom.

Zgodnie ze wskazaniami AAP z 2012 r. (ang. American Academy of Pediatrics), stanowiskiem ESPGHAN z 2014 r. (Europejskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia) oraz wspólną rezolucją WHO i UNICEF „Mleko kobiece pochodzące z profesjonalnego banku mleka jest drugim, po mleku własnej matki, pokarmem z wyboru do stosowania u noworodków i niemowląt” (WHO & UNICEF Join Statement, 1980).

Dlaczego potrzebny jest bank mleka kobiecego?

Mleko mamy to najlepszy pokarm dla każdego małego dziecka. Poza cennymi składnikami odżywczymi mleko kobiece zawiera wiele bardzo wartościowych czynników immunologicznie aktywnych, wspomagających odporność i prawidłowy rozwój karmionego nim dziecka. Od urodzenia do końca 6. miesiąca życia niemowlę powinno być żywione tylko mlekiem mamy, bez dodatkowego dopajania czy dokarmiania. Po tym okresie zaleca się utrzymanie karmienia piersią, przy jednoczesnym, stopniowym rozszerzaniu diety o nowe pokarmy.

Kiedy brakuje mleka z piersi własnej mamy, najlepiej uzupełnić ten niedobór mlekiem kobiecym od innej, zdrowej mamy - dawczyni. Aby takie mleko było bezpieczne, trzeba przeprowadzić wnikliwą kwalifikację kobiet-dawczyń, a następnie poddać ten pokarm odpowiednim procedurom, takim jak: oznakowanie, badanie mikrobiologiczne, pasteryzacja oraz właściwie przechowywanie. Te wszystkie zadania spełnia profesjonalny bank mleka kobiecego.

Grupą szczególnie potrzebującą takiego mleka są noworodki urodzone przedwcześnie. Czasem ich mamom w pierwszych dniach po porodzie, z powodu dużego stresu lub niedoboru hormonów, brakuje pokarmu. Wcześniaki ze względu na swoją niedojrzałość są narażone na różne choroby, a zwłaszcza na ciężkie zakażenia (w tym sepsa, martwicze zapalenie jelit - NEC). Dzieci te mają trudności w trawieniu i przyswajaniu składników pokarmu, szczególnie obcogatunkowych, co może prowadzić do zaburzeń odżywienia. W tej sytuacji najlepszym pożywieniem dla wcześniaka jest mleko kobiece, najlepiej z piersi własnej mamy, a jeśli go brakuje, bezpieczne mleko od przebadanej dawczyni, z banku mleka kobiecego. Taki sposób żywienia wcześniaka znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia typowych dla niedojrzałego noworodka chorób, takich jak: retinopatia wcześniacza czy dysplazja oskrzelowo-płucna.

Jeśli zasoby mleka zgromadzone w BMK są większe, wówczas pokarm ten może być przeznaczony także dla zdrowych noworodków lub niemowląt, którym brakuje mleka od biologicznej mamy.